ERCE

Tandwielen, Module v.s. DPI/Pitch

Geschreven door

In de technische modelbouw worden tandwielen met verschillende steek gebruikt.

Het zal duidelijk zijn dat fijne en grove tandwielen niet samengaan, maar ook als er minieme verschillen zijn, zal de passing niet optimaal zijn. Daarnaast zijn er ook verschillen tussen de tandwielen die volgens de Amerikaanse maat, pitch gemaakt zijn en de tandwielen die naar de metrische maat, module zijn gemaakt.

Wat betekenen nou deze begrippen als 0.6, 48dpi en waar worden ze gebruikt?

 

Allereerst zijn beide systemen gebaseerd op verschillende stelsels. De maat van de module is gebaseerd op ons metrische stelsel van millimeters, terwijl de Amerikaanse maat van de pitch uitgaat van inches.

Een probleem doet zich voor als er tandwielen van de zogenaamde Amerikaanse maat en van de Europese maat langs en erger nog door elkaar gebruikt gaan worden. En dat is nou precies wat we vaak bij RC auto’s zien gebeuren.

In onderstaand artikel proberen we duidelijkheid te scheppen in de verschillen en geven we omrekeningen.

Een belangrijk uitgangspunt van tandwielstelsels is dat de tanden sterk genoeg moeten zijn om de aanwezige kracht door te kunnen geven. Het moge duidelijk zijn dat een tandwielstelsel met grovere tanden grotere krachten over kan brengen dan één met fijnere tanden.

Daarnaast geeft een fijnere vertanding een wat rustigere "loop" en is daarmee efficiënter en heeft minder vermogens verlies. De overbrenging met fijnere tanden is ook kwetsbaarder voor vuil en een verkeerde afstelling van de speling. Zo is de fijnheid , of noem het grofheid van het te kiezen tandwiel stelsel altijd een compromis tussen efficiëntie en de mogelijkheid om de aanwezige kracht over te brengen.

Een belangrijke eigenschap in verband met tandwielstelsels is wel dat tandwielen met verschillende moduli niet met elkaar kunnen ingrijpen. Twee in elkaar grijpende tandwielen moeten dus altijd dezelfde steek hebben.

Module is de metrische (Europese) aanduiding en Pitch de Amerikaanse aanduiding. De aanduidingen steken wel anders in elkaar en de waardes zijn net tegengesteld aan elkaar. Hoe kleiner het module getal, des te fijner de tanden zijn. Bij de pitch (dots per inch, dpi) aanduiding is het anders om. Hoe hoger het getal is, des te fijner de tanden zijn.

Zo is 0.8 module veel grover dan 0.4, maar is 64dpi fijner dan 48dpi.

Als je de module van je tandwiel kent en het aantal tanden, dan kun je de nominale diameter uitrekenen. De nominale diameter is de denkbeeldige cirkel die door het midden van de tanden van het tandwiel loopt. Het is dus niet de buitendiameter!

Een berekening kan de verschillen duidelijk te maken:

Module; Nominale diameter = Aantal tanden X module
Voorbeeld: Een motortandwiel met een module van 0,6 met 24 tanden heeft een nominale diameter van 24 x 0,6 = 14,4 mm
Bij deze diameter zal een tandwiel van de fijnere module 0,4; 14,4 mm/0.6= 36 tanden hebben.

Pitch; Nominale diameter = 1 inch/Pitch X Aantal tanden

1 Inch = 25,4 mm

Voorbeeld: Een motortandwiel met een pitch van 48dpi met 24 tanden heeft een nominale diameter van 25,4/48 X 24 = 12,7 mm

Bij deze diameter zal een tandwiel van de fijnere pitch 64dpi; 12,7 mm x 48 / 25,4 = 32 tanden hebben.

Vooral bij RC auto’s worden veel verschillende moduli gebruikt, zo heeft bijvoorbeeld Tamiya de volgende series in het assortiment: 0.4, 0.5, 0.6, 0.8 en 48dpi. En vaak nog met verschillende op vergelijkbare auto’s. Zo heeft de buggy voor beginners DT02 0.8, de competitie buggy DB-01 0.6, de DF03 eveneens een competitie buggy heeft 0.5 en de wedstrijdbuggy 511 48dpi. Het is dus goed opletten bij het gebruik.

In deze tabel zijn goed de verschillen te zien:

Module

Pitch

0.7938

32

0.8

31.765

0.6

42.333

0.5288

48

0.5

50.835

0.4

63.595

0.3969

64

In de tabel is te zien dat de grove maten 32dpi en 0.8M erg sterk op elkaar lijken, iets wat overigens ook zo is bij de maat 64dpi/0.4M.

Een probleem ontstaat, en dat is in de tabel duidelijk te zijn bij de in RC auto’s veel gebruikte 0.6M en 48dpi maten. Module 0.6 wordt veel gebruikt in de populaire auto’s van bijvoorbeeld Tamiya en ook de meeste RTR auto’s die uit China komen hebben deze maat tandwielen. De 48dpi maat kom je heel veel tegen op de competitie toerwagens en bij elektro buggy’s.

Bij de twee tandwielen op de foto is goed te zien dat Module 0.6 en 48dpi een behoorlijk afwijkende steek hebben en niet op elkaar passen. Op de foto is een 70T 0.6M tandwiel te zien. De diameter is 0.6x70=42 mm en het 78T 48dpi tandwiel heeft een diameter van 78/48=1.625” ofwel 41,3 mm. Hoewel de diameter vrijwel gelijk is, heeft het 48dpi tandwiel meer tanden. Op de tweede foto zien we twee motortandwielen, beide met 26 tanden, maar duidelijk een andere grootte.

Dit is een belangrijke reden dat we de afgelopen jaren op clubs al heel wat gestripte kunststof tandwielen hebben gezien, waarbij de eigenaar heel beteuterd stond te kijken omdat het tandwiel in de winkel of op het internet scherm toch ongeveer de goede maat leek, maar dat achteraf toch niet zo bleek te zijn.

 

Lees 489 keer Laatst aangepast op donderdag, 06 april 2017 12:49
Meer in deze categorie: « Servo's
U bevindt zich hier: Home Uitleg over RC Auto's & Onderdelen Tandwielen (8)